Dat blijkt ook uit de bijbel. God ziet een schaap ook het meest identiek aan de mens blijkbaar. Toen Abraham zijn zoon wilde offeren aan God, heeft God niet voor niets een schaap gestuurd.

En we zijn kuddedieren, we volgen elkaar net als bij schapen: Op een dag zei een schaap, ik heb het helemaal gehad met mijn volginstinct..vanaf vandaag ga ik niemand meer volgen, toen zei de andere schaap, ik ook en de ander ik ook en weer de ander ik ook….ik herken toch de mens in dit gedrag.

Helemaal wanneer we het hebben over racisme, een totaal ander onderwerp lijkt het, maar het is hetzelfde.

Een Fries ging naar Limburg op vakantie en zag een herder met een kudde schapen, hij vroeg hem, hoeveel eet zo’n schaap per dag? De herder vroeg, welke de zwarte of de witte schapen? de witte, 10 kg gras, en de zwarte dan? ook 10 kg. Hoeveel wol geeft zo’n schaap per jaar? welke de zwarte of de witte? de zwarte 30 kg per jaar en de witte dan? ook 30 kg. Hoeveel weegt zo’n schaap per dag? welke de witte of de zwarte? De witte, 50 kg en de zwarte dan? ook 50 kg. Waarom vraag je de hele tijd witte of de zwarte terwijl ze allebei hetzelfde doen?

Nou de witte zijn van mij, en de zwarte dan? Ook…

Dus…stop ermee…met die onzin…we zijn echt allemaal hetzelfde, al lijkt het geloof, cultuur, nationaliteit, kleur en geur anders,  in ons wangedrag, tegenstrijdigheid, hebzucht, egocentrisch bestaan, in angsten en dromen zijn we echt hetzelfde, heus… laat het los!

Ik leerde Nilgün kennen toen ze begin 1995 – te laat – binnenstoof bij het radioprogramma van Ischa Meijer, dat ik regisseerde, vanuit Heeren van Amstel aan het Amsterdamse Rembrandtplein. Ze had Ischa herkend op het station, en meteen gezegd: “ik wil in uw radioprogramma”. En Ischa had, overdonderd, ja gezegd.
Pas op voor Nilgün, ze is een bulldozer. Altijd recht op haar doel af, en tegelijk altijd stomverbaasd. Vooral over Nederland en de Nederlanders. Ik weet niet of ze als kind in Turkije ook al stomverbaasd was over Turkije en de Turken. Ik denk het wel.

Later deelde ze mee dat ze radiocolumns wilde gaan doen voor mijn programma Misic-Hall. En ik kon ook alleen maar “ja” zeggen. Dat ze nog nooit een column had geschreven leek haar geen bezwaar. En verdomd, ze leerde het.

Discriminatie is bij Nilgün een groot onderwerp. Vreemd volk wordt in elke cultuur met argusogen bekeken. Daar zit stof in. Pas vroeg een Amerikaanse vriend me waarom Europa niet gewoon net als de Verenigde Staten één land kon worden. Ik zei: “De taal”. De taal?
“ja”zei ik, ik spreek een mondje Duits, Frans en Engels en kan me verstaanbaar maken in het Italiaans en Spaans. Maar de gezichten die mensen dan trekken.
Eerste variant: beleefd net doen of je het niet hoort dat iemand zegt: “ikke zoeken hotel voor nachie slapen, weetoewel”. Remco Campers heeft het in het beroemde stukje “Tot zoens”( over het kopen van een envelop met postzegel in Spanje) voorgoed vastgelegd.

Tweede variant: iemand spreekt jouw eigen taal met gebreken en accent. Wie spreekt er gebrekkig bij ons in Holland? Dat zijn kleine kinderen en gekken. De reacties variëren dan van vertedering tot een gezicht vol afgrijzen waarop te lezen staat: deze man/vrouw is niet goed bij haar hoofd.

Als zo iemand ook nog het lef heeft er meningen op na te houden over jouw land, je zeden en gewoonten. Als ze denkt je de les te lezen, tja. Als ze er dan ook nog stukjes over in de krant gaat schrijven? Gelukkig zit er nog een andere kant aan dit verhaal. Vrij veel Nederlanders willen namelijk dolgraag weten hoe buitenlanders over ze denken.

Is Nilgün een gekkin, een zeehondje of gewoon een columniste?
Lees zelf.

Wim Noordhoek

Nilgün Yerli ken ik een jaar of vier. Ik ontmoette haar voor het eerst in het radioprogramma Misic Hall van de VPRO, een onderdeel van De Avonden.
Zij las daar voor, ik las daar voor. Literair variété. Ik vond haar verlegen. Nilgün Yerli is echt niet verlegen. Wel bescheiden, maar niet verlegen. Dat merkte ik kort daarna, toen ze me vroeg of ik teksten voor haar wilde schrijven. Ze dacht aan een soloprogramma. Haar doel: Carré. Vond ik een goed plan. Ik ben van mening dat je altijd hoog moet inzetten.

Ze woonde toen nog in Haarlem, in een huis dat uitzag op een rivier. Het eerste dat ik voor haar schreef, handelde ook over een rivier. Ik ging regelmatig naar haar toe om teksten te brengen of door te spreken. Ik rookte toen nog aan een stuk door. Bovendien waste ik mijn handen in haar keuken. Nilgün vond dat allemaal huiveringwekkend, maar ze zei er niets van, want ik was gast in haar huis. Gastvrijheid is haar heilig. Net als vriendschap.

Je handen in de keuken wassen, dat doe je niet. Net als zoals je geen kalender met daarop de namen van je dierbaren op het toilet hangt. Net zoals je je neus niet in gezelschap snuit.

Het is heel goed met Nilgün bevriend te zijn. Het leven wordt er rijker door. Voller ook.

Ze heeft het erg druk. Ze draagt altijd een dikke agenda met zich mee en een stuk of wat mobiele telefoontjes. En ook herinnert ze zich dingen die ze bijna vergeten is. Ht is tamelijk onrustig. Ook als je thuiskomt en het antwoordbandje afdraait. Nilgün heeft een vraagje en praat vervolgens het bandje vol, in het Gronings of Surinaams.

Vaak vraagt ze ook advies. Vind je dat ik in Waku Waku moet? Ik ben blij dat ik haar adviezen mag geven. We vertrouwen elkaar.

Ik bewonder haar ook. In Nilgün omhelzen dromen en ambities elkaar innig. Ik zeg altijd: “Als je iets echt wilt, dan gebeurt het ook”. Soms als ik dat zeg, denk ik dat het misschien beter is om dat niet te zeggen. Toch gaat het voor mezelf op. Ik geloof niet dat het ijdel is dat op te merken, vooral omdat ik eraan toevoeg dat het voor ij maar een beetje opgaat, vergeleken bij Nilgün. Zij wil veel, heel veel. En dat gebeurt dan ook. Tegen de klippen op. Door teleurstellingen en tranen heen. Ze is niet te stuiten. Soms houd ik mijn hart vast, en als ik dat ten Nilgün zeg wanneer ze me uit haar auto belt, terugkerend van een fotograaf en op weg naar een televisie-interview, verzucht ze: “Ben blij dat je het zegt, want van jou kan ik het hebben”. En dan heeft ze bij de volgende ontmoeting champagne bij zich of sake. Veranderen doet er weinig. Ik moet mezelf dat ook niet wijsmaken.
Als je je geen zorgen maakt om haar, gebeurt er waarschijnlijk niet wat ze wil dat er gebeurt. En dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Niet te stuiten, Nilgün Yerl. Onontkoombaar. Dit boek gaat daar onder meer over. Hartveroverend als de schrijfster. Toen ik het gelezen had, speet het me dat ik haar niet eerder had ontmoet. Dat heb je met goed vrienden.

Thomas Verborgt

Ik probeer het vaak. Dan zit ik daar en ik denk: nu moet ik genieten, maar dat lukt me dan niet.
Ik erger me aan de slechte service, de vieze stoelen, plakkerige tafels en vooral de vieze bierglazen en de heisa van de mensen.
Of zit ik gewoon op de foute terrasjes? Dat kan ook; ik doe wel meer fout, namelijk.

Dan zegt de dame naast mij ineens: ‘Nee, nee, nee, niet doen.. Hier jij! Afblijven! Vlinder, ik zeg het voor het laatste keer… Niet doen! Kom hier! Kom hierrrrr, nu onmiddellijk!’ Schreeuwt de vrouw ongegeneerd. Je zit op een terras met allerlei mensen om je heen. Waarom moet ik die frustratie over Vlinder zo van dichtbij aanhoren? Genieten is dan opeens een werkwoord voor mij. O, hier komt de laatste waarschuwing: ‘Voor de laatste keer, hierr Vlinderrrrr!!!’ Vlinder kijkt niet blij. Vlinder begrijpt er niets van. Vlinder wil gewoon spelen met een honingbij. Want Vlinder weet dat een honingbij niet zomaar prikt.
Een honingbij prikt en sterft daarna. Dus Vlinder weet dat de honingbij zijn laatste adem niet zomaar aan Vlinder zal verspillen.
En Vlinder is niet eens een vlinder. Vlinder is een hond.

In een tijd waarin velen in een identiteitscrisis zitten en van alles willen zijn, terwijl ze diep in hun hart heus wel weten wat ze niet zijn, en vooral wie ze niet zijn, en alleen maar streven naar WAT ze willen zijn, en de mislukking daarvan hen alleen maar frustreert… Is het niet zo raar om je hond Vlinder te noemen?

Gelukkig maakt het voor die hond niets uit; een vlinder is voor de hond immers alleen maar een klank tussen zovele klanken.
Is er dan niets meer echt? Ja… de dood die is echt. Misschien is dat ook wel mooi aan de dood. Misschien? Wie weet het? Ja, de doden. Maar die zwijgen.

Een vrouw: volwassen mens van het vrouwelijk geslacht. Man: volwassen mens van het mannelijk geslacht.
En wat zo’n man en vrouw voor de rest inhouden, dat is dan je ontdekkingstocht in het leven.
Vaak kom je er amper achter wat je eigen geslacht en mankementen zijn, en sommigen komen er nooit toe om die van de ander te ontdekken.

Ik las een groot artikel over de documentaire Oekraïne is geen bordeel. Volgens de filosoof Zawatski is een vooroordeel een welverdiende reputatie. Oekraïense prostituees zijn wereldwijd bekend. Femen, een Oekraïense feministische organisatie die de media weet te halen door hun protesten met ontbloot bovenlijf, is bedacht en wordt geleid door een man. Vind ik niet erg, maar volgens de media was dat de reden van het artikel en is dat toch een punt.

Een vrouwelijke organisatie geleid door een man… niemand begrijpt vrouwen beter dan mannen, toch? Veel vrouwen begrijpen zichzelf niet eens. Soms is het juist het contrast dat helderheid brengt. Je ziet wat licht is in het donker, zon bij mist, dood naast leven, ijs bij water. Ik begrijp het wel, dat een man die organisatie leidt. Vrouw zijn is naast mens zijn met een vrouwelijk geslacht sowieso een lastige term. Of je leeft met 7 minimannetjes. Of je kust een kikker. Of je wordt vergiftigd door het fruit waar je het meeste van houdt. Of je bent gevangene in een hoge toren, en een wildvreemde man hangt aan je haren om naar boven te klimmen. Of om 12 uur ’s nachts verander je in een pompoen, omdat je niet op tijd naar huis ging. Of je wordt verliefd op een randdebiel die je alleen herkent aan je schoenen.

Een vrouw zijn is zelfs moeilijk in de sprookjeswereld, dus ga dan maar eens aan de werkelijkheid sleutelen…

 
← terug

Dat geloof heeft niets met seksisme te maken, terwijl het wel zo wordt geïnterpreteerd. De profeet Mohammed zag, in zijn tijd, dat er niet voldoende water was om je handen te wassen, en alle bacteriën geef je het snelst door de handen.

Let even op jezelf, de komende 10 minuten, en vooral op wat je allemaal met je handen doet. Je krabt je hoofd, soms haal je zelfs de prut van je hoofdhuid tussen je nagels vandaan, je kriebelt even op je neus, of soms peuter je gewoon ongegeneerd in je neus. Je krabt even in je oor, of haalt met een nagel het oorsmeer eruit, of je haalt even een slaapje weg uit je ogen, of je schrapt het stukje voedsel uit, tussen je tanden…allemaal zonder bij na te denken.

Ik heb een keer meegemaakt dat een vriend die in zijn neuspeuterde. En toen gaf hij mij die hand…. ik geneerde mij om die hand af te wijzen, want dat was niet netjes, maar hij geneerde zich totaal niet! Sterker hij had het niet eens in de gaten.

Verder:
Stel, je gaat naar de wc. Ja als we geluk hebben wassen we onze handen, maar velen doen dat of niet, of als ze het doen dan is het even de vingers onder het koude water spoelen. (Nederland is overigens bijna het enige land waar op wc alleen maar koud water is, terwijl ik dat toch de enige echte plek vindt waar warm water hoog nodig is – maar dit terzijde.)

Ik roep alle artsen en ziekenhuizen op tot het stoppen van hand schudden met patiënten. Ik heb zelfs een sticker laten ontwerpen. Zie mijn website nilgunyerli.nl

Neeee… Schuif het niet meteen terzijde. Denk er over na, het is geen geloofskwestie deze handen-kwestie, nee, het is een gezondheids- en hygiëne-kwestie.

En wie weet, als we geen hand meer geven, maar met alle respect elkaar in de ogen kijken en buigen, net als in het verre Oosten, ontmoeten onze geesten elkaar misschien wel meer dan door middel van een vervormd handje schudden zonder enige intentie van ontmoeting.

 
← terug

Het is ook een rijpingsproces om te begrijpen dat dieren voor mensen gaan. Vind Marianne Thieme ook. Zij had zelfs een betere, goedkopere oplossing dan de waterleiding duinen Amsterdam: de herten konden beter getransporteerd worden in een busje naar Polen.
Top oplossing denk je dan. Alles wat teveel is en lastig in ons land gewoon afvoeren. En dan voor ieder hert dat vertrekt één Pool terug. Geert Wilders zou er blij mee zijn, want hij houdt niet van wild, dus opgeruimd staat netjes.

Wat ik nog niet helemaal snap is dat viaduct. Ik begrijp dat men met alle viaducten een groot aaneensluitend natuurgebied wil creëren van 7000 hectar id randstad, een rijkdom voor Europa, wat we echt kunnen gebruiken in deze tijden, maar begrijp nog niet hoe de herten dat gaan doen, gaat er nu een opperhoofd hert alle andere herten waarschuwen met tekst, ‘jongens, vanaf nu alleen oversteken via het viaduct, anders worden wij de vluchtelingen van Nederland?’. Ik snap het nog niet, maar dat komt vast nog wel. Later, als ik groot ben.

 
← terug

Het Stoffige Type is gewoon een soort redenaar, die alles beredeneert in zijn leven, tot de diepste puntjes en gaatjes die niets vullen dan praatjes. Een soort intellectueel, die niet verder komt dan kennis.
Maar hij inspireert mij wel in al zijn hoedanigheid en woorden.
Ik word dan wakker met een zin: ‘Ik denk dat ik omringd ben door geluk maar ik kan het maar niet voelen waarom?’ Ik tikte terug, ‘weet een vis dat hij nat is?’. Ik weet dan, dat hij over zo’n zin ongeveer een week moet nadenken. Dus dat was goed.

 
Valt dit onder vreemdgaan? Wie heeft het idee dat zijn of haar partner vreemdgaat? Controleert u wel eens de telefoon van uw partner? Zijn al die berichten via telefoon, whatsapp, facebook en twitter niet het opvullen van de leegte en de vereenzaming die bij ieder soms toeslaat?

 
Dan heb ik ook nog mijn eigen man waar ik mee sms, en dit is dan de sms tekst van hem:
De afwasblokjes bij Albert Heijn kosten per 100 3.95 en bij blokker per 300 6,95. Wat zal ik doen?
Als je dan wil vluchten uit de werkelijk is zo’n afwasblokje wel héél realistisch!

 
← terug

Inmiddels was hij 55 en ik 43. We dronken een kop koffie en hij vertelde me dat hij nooit meer de overdadige liefde had gekregen van iemand zoals hij die ooit van mij kreeg. Ook zei hij: ‘het was niet kotsen, maar meer angst voor de hoeveelheid liefde. Ik wist niet wat ik ermee moest’.

 
Twintig jaar te laat maar toch… Dit zijn nu de hele leuke momenten van het leven. Dat wat je ooit deed en waarvan je je afvroeg of het fout was, goed blijkt te zijn geweest. Liefde…jaaa… Liefde… Nog altijd zijn er mensen die ervan moeten kotsen. Uit angst. Of uit verbitterdheid, uit teleurstelling, of de simpele eeuwige hunkering… We hebben het alsmaar over de economische crisis, maar onze emotionele crisis is nog van grotere omvang.

 
Laatst zei ik: ‘Niemand is te rijk om het af te wijzen en niemand is te arm om het te geven, dat is wat liefde is’. Toen zei iemand: ‘wat een filosofisch gelul’. Ja, noem het maar gelul… Dat is toch wat we missen: filosofisch gelul. De één ziet vuur in het water, de ander water in het vuur… Dat is wat filosofie is: wat zie je en wat staat er? Wat je niet ziet maar alleen voelt. Gelul? Dan maar gelul. Het is in ieder geval een zonnestraal in je geest, en tussen alle zon in deze nazomerdagen is elke straal in je hoofd welkom, want alleen dan schijnt de zon van de liefde pas echt.

 
← terug

De nieuwe cabaretvoorstelling van Nilgün Yerli.

Vanaf eind 2013 zal Nilgün weer op het toneel te zien zijn. De regie is weer in handen van Titus Tiel Groenestege, de teksten zijn geschreven door Vincent Bijlo en NY zelf, natuurlijk…

Kijk hier voor de speeldata en om kaartjes te bemachtigen!